هوش مصنوعی در چین دیگر فقط یک موضوع فناورانه نیست؛ به بازاری تبدیل شده که در کنار مدلهای AI و تراشههای پردازشی، برای تجهیزات، زیرساخت، نرمافزار و خدمات تخصصی نیز تقاضا ایجاد کرده است. این رشد فقط در حد گمانهزنی نیست؛ آمارهای تجاری هم آن را نشان میدهند. صادرات چین در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ رشد ۲۳ درصدی نسبت به سال قبل ثبت کرد، رشدی که تحلیلگران بخش مهمی از آن را به رونق جهانی سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی نسبت میدهند.
خانه نوآوری و فناوری ایران در چین (iHiT) این روند را از زاویه تجارت و همکاری با بازار چین دنبال میکند، چون رشد این صنعت میتواند فرصتهای تازهای برای شرکتهایی ایجاد کند که به دنبال تأمین محصول، همکاری فناوری یا ورود به زنجیره تأمین چین هستند.
در موج هوش مصنوعی چین، چه محصولاتی بیشترین تقاضا را دارند؟
در دوران تب طلا، استخراجکنندگان طلا لزوماً بیشترین سود را نبردند؛ فروشندگان ابزار و تجهیزات موردنیاز آنها بودند که بیشترین بهره را بردند. در موج هوش مصنوعی چین هم اتفاق مشابهی در حال شکلگیری است.
آمارها هم این را تأیید میکنند: در ماه مه ۲۰۲۶، مازاد تجاری چین با جهش ۱۹.۴ درصدی صادرات به ۱۰۵.۴۳ میلیارد دلار رسید که عمدتاً به تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی نسبت داده میشود؛ صادرات رایانه و قطعات ۶۶ درصد رشد کرد و صادرات مدارهای مجتمع (چیپ) بیش از دو برابر شد. یعنی بیشترین تقاضا نه فقط روی مدلهای AI، بلکه روی تراشههای پردازشی، سرورها، ماژولهای حافظه، تجهیزات شبکه و سیستمهای خنککننده دیتاسنتر متمرکز است.
برای شرکتهای فعال در تجارت فناوری با چین، این یعنی فرصت در تأمین همین تجهیزات و خدمات هم هست؛ درست مثل همان «بیل و کلنگ» دوران تب طلا.
تراشههای AI چین چه فرصتهای تجاری ایجاد میکنند؟
چین برای کاهش وابستگی به فناوری خارجی و مقابله با محدودیتهای صادراتی، توسعه تراشههای AI داخلی را سرعت داده است. شرکتهایی مانند Enflame، Huawei و Moore Threads در حال رقابت برای سهم بیشتری از این بازار هستند.
اما فرصت تجاری فقط خود تراشه نیست. رشد این صنعت به سرور، حافظه، تجهیزات شبکه، دیتاسنتر و سیستمهای خنککننده هم نیاز دارد. بنابراین شرکتهایی که به دنبال ورود به بازار هوش مصنوعی چین هستند، باید کل زنجیره را بررسی کنند، نه فقط تولیدکنندگان تراشه.
اگر هدف، خرید این تجهیزات از چین باشد، بررسی مشخصات فنی، اعتبار تأمینکننده، سازگاری محصول و امکان واردات قبل از معامله ضروری است. در چنین شرایطی، تسهیل واردات از چین میتواند به شناسایی تأمینکننده و مدیریت بهتر فرآیند خرید کمک کند.
پشت تراشهها چه فرصتهای تجاری دیگری وجود دارد؟
مهمترین فرصت شاید خود تراشه نباشد. رشد زیرساخت AI تقاضا برای مجموعهای از محصولات را افزایش میدهد؛ از سرور و تجهیزات دیتاسنتر گرفته تا سیستمهای خنککننده و تجهیزات شبکه.
به همین دلیل، فرصتهای تجاری در بازار AI میتواند برای شرکتهایی که مستقیماً تولیدکننده تراشه نیستند نیز وجود داشته باشد. یک شرکت ممکن است در زمینه تجهیزات دیتاسنتر فعالیت کند، شرکت دیگری نرمافزار تخصصی ارائه دهد و شرکت دیگری بتواند قطعات یا تجهیزات جانبی موردنیاز این صنعت را تأمین کند.
برای ارزیابی فرصتهای تجاری در بازار AI بهتر است سه سؤال مشخص مطرح شود:
- چه محصول یا خدمتی در این زنجیره تقاضای رو به رشد دارد؟
- کدام شرکتهای چینی آن را با کیفیت و قیمت مناسب تولید میکنند؟
- آیا امکان همکاری، صادرات یا واردات آن محصول از نظر فنی و مقرراتی وجود دارد؟
این روش، تصویر واقعیتری از تجارت فناوری با چین نسبت به تمرکز صرف بر چند شرکت مشهور AI ارائه میدهد.
برای بررسی دقیقتر دستههای مختلف کالا و معیارهای انتخاب آنها، میتوان به راهنمای از چین چه محصولاتی وارد کنیم؟ مراجعه کرد.
آیا ورود به این بازار برای شرکتهای خارجی ساده است؟
رشد بازار هوش مصنوعی چین به معنی آن نیست که پیدا کردن یک فروشنده و خرید محصول بهتنهایی کافی است. در محصولات فناوری، تفاوت مشخصات فنی، استانداردها، خدمات پس از فروش، مالکیت فکری، شرایط پرداخت و اعتبار تأمینکننده میتواند روی نتیجه معامله اثر بگذارد.
به همین دلیل، خدمات مشاوره بازرگانی میتواند در مرحله بررسی بازار، انتخاب شریک تجاری و ارزیابی ریسکهای معامله کاربرد داشته باشد؛ بهخصوص زمانی که محصول تخصصی است یا ارزش معامله بالاست.
همچنین اگر هدف، پیدا کردن تولیدکنندگان و شرکای فناوری از نزدیک باشد، خدمات نمایشگاهی در چین میتواند مسیر دیگری برای شناخت بازار و برقراری ارتباط مستقیم با شرکتهای فعال در این حوزه باشد.
فرصتهای AI چین را چگونه باید بررسی کرد؟
برای ورود به بازار هوش مصنوعی چین، فقط شرکتهای بزرگ AI را بررسی نکنید؛ فرصتهای مهمی در زنجیره تأمین، از تجهیزات و زیرساخت تا خدمات تخصصی وجود دارد.
بررسی را از نیاز بازار شروع کنید، سپس تأمینکنندگان، محصولات و شرایط همکاری را ارزیابی کنید. در تجارت فناوری با چین نیز بررسی الزامات واردات و صادرات میتواند ریسک تصمیمگیری را کاهش دهد.
در نتیجه، فرصتهای تجاری در بازار AI فقط به تراشه محدود نیست و با گسترش این صنعت، تقاضا برای تجهیزات، زیرساخت و خدمات تخصصی نیز افزایش مییابد.
اگر درباره ریسکهای عملی خرید از چین تردید دارید، مطالعه مقاله چرا واردات از چین آنقدر که به نظر میرسد ساده نیست؟ میتواند مکمل مناسبی برای این بحث باشد.
سوالات متداول
نه. رشد این صنعت به سرور، حافظه، تجهیزات شبکه، دیتاسنتر، سیستمهای خنککننده و خدمات تخصصی هم نیاز داره. شرکتها میتونن در هر بخشی از این زنجیره تأمین فعالیت کنن، نه فقط تولید مستقیم تراشه.
پیش از خرید باید مشخصات فنی محصول، اعتبار تأمینکننده، سازگاری محصول با نیاز بازار و امکان واردات قانونی بررسی بشه. استفاده از خدمات تسهیل واردات میتونه این فرآیند رو امنتر و سریعتر کنه.
شرکتهایی مانند Huawei، Enflame و Moore Threads از بازیگران اصلی تولید تراشههای داخلی AI در چین هستن که برای کاهش وابستگی به فناوری خارجی توسعه یافتهاند.
بهترین شروع، مشخص کردن دقیق نیاز (محصول یا خدمت) و سپس ارزیابی چند تأمینکننده از نظر کیفیت، قیمت و سابقهست. شرکت در نمایشگاههای تخصصی چین یا استفاده از خدمات مشاوره بازرگانی میتونه این مسیر رو کوتاهتر کنه.
بله، بهخصوص در محصولات فناوری که تفاوت در استانداردها، مالکیت فکری، شرایط پرداخت و خدمات پس از فروش میتونه روی نتیجه معامله اثر بذاره. برای معاملات با ارزش بالا یا محصولات تخصصی، مشاوره بازرگانی توصیه میشه.
خیر. زنجیره تأمین این صنعت گستردهست و شرکتهای کوچکتر هم میتونن در تأمین قطعات، تجهیزات جانبی یا خدمات تخصصی جایگاه پیدا کنن.
