قیمت درجشده در پیشفاکتور فروشنده چینی، هزینه نهایی ورود کالا به ایران نیست. برای برآورد دقیقتر باید مواردی مانند ارزش گمرکی، حقوق گمرکی، سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده و هزینههای مرتبط را در نظر گرفت. میزان این هزینهها نیز به نوع کالا، HS Code، ارزش کالا، هزینه حمل و مقررات گمرکی سال موردنظر بستگی دارد.
در خانه نواوری و فناوری ایران، بررسی این موارد پیش از نهایی کردن خرید میتواند به برآورد بهتر قیمت تمامشده کمک کند. در ادامه، نحوه محاسبه تعرفه واردات کالا از چین، تعیین ارزش گمرکی و حقوق ورودی را بررسی میکنیم و با یک مثال عددی، روش برآورد هزینههای گمرکی را توضیح میدهیم.
تعرفه واردات کالا از چین چیست؟
تعرفه واردات در عمل به نرخهایی گفته میشود که هنگام ورود کالا بر اساس ردیف تعرفه آن تعیین میشوند. در ایران، «حقوق ورودی» از حقوق گمرکی و سود بازرگانی تشکیل میشود و نرخ آن برای همه کالاها یکسان نیست. بنابراین نمیتوان گفت هر کالایی که از چین وارد شود، مثلاً ۱۰ یا ۲۰ درصد تعرفه دارد. ابتدا باید مشخصات کالا و HS Code آن تعیین شود.
برای برآورد هزینه گمرکی واردات از چین نیز نباید فقط قیمت خرید کالا را در نرخ تعرفه ضرب کرد. ارزش گمرکی و نرخ ارز مبنای محاسبه نیز در رقم نهایی اثر دارند.
در ادامه بخوانید: چرا واردات از چین آنقدر که به نظر میرسد ساده نیست؟
حقوق ورودی کالا از چین از چه بخشهایی تشکیل میشود؟
حقوق ورودی کالا در گمرک از حقوق گمرکی و سود بازرگانی تشکیل میشود. نرخ این مبالغ بر اساس ردیف تعرفه کالا و مقررات مربوط به همان سال تعیین میشود. بنابراین برای محاسبه تعرفه واردات از چین، ابتدا باید کد تعرفه یا HS Code کالا و نرخ مربوط به آن بررسی شود.
حقوق گمرکی چیست؟
حقوق گمرکی یکی از دو جزء تشکیلدهنده حقوق ورودی است. طبق قانون امور گمرکی، نرخ حقوق گمرکی برای اغلب ردیفهای تعرفه ۴ درصد ارزش گمرکی کالا در نظر گرفته میشود؛ اما این رقم ثابت نیست و برای برخی کالاها یا گروههای کالایی خاص، بر اساس قوانین بودجه سالانه یا مصوبات دولت، میتواند متفاوت باشد. به همین دلیل، نرخ دقیق حقوق گمرکی هر کالا باید بر اساس ردیف تعرفه (HS Code) آن و جدول تعرفه سال جاری استعلام شود.
سود بازرگانی چیست؟
سود بازرگانی بخش دیگری از حقوق ورودی است که میزان آن بر اساس ردیف تعرفه کالا و سیاستهای تجاری دولت تعیین میشود. به همین دلیل، کالاهای مختلف حتی با ارزش خرید مشابه میتوانند نرخ سود بازرگانی و در نتیجه حقوق ورودی متفاوتی داشته باشند.
تفاوت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و حقوق ورودی چیست؟
این سه اصطلاح یکسان نیستند. حقوق گمرکی و سود بازرگانی دو جزء اصلی حقوق ورودی هستند و مجموع آنها، در چارچوب مقررات، حقوق ورودی کالا را تشکیل میدهد.
بنابراین هنگام بررسی تعرفه واردات از چین باید مشخص شود که منظور، نرخ حقوق ورودی است یا صرفاً حقوق گمرکی؛ چون این دو رقم با یکدیگر تفاوت دارند.
برای اطلاعات بیشتر: از چین چه محصولاتی وارد کنیم؟ راهنمای محصولات وارداتی از چین با ارزش خرید بالا
HS Code چه نقشی در تعیین تعرفه واردات دارد؟
HS Code کدی است که کالا را در نظام طبقهبندی گمرکی مشخص میکند. نرخ حقوق ورودی، الزامات مجوزی و بعضی مقررات واردات بر اساس همین طبقهبندی تعیین میشوند. بنابراین انتخاب کد صرفاً یک کار اداری نیست و میتواند مستقیماً روی مبلغ پرداختی اثر بگذارد. انتخاب صحیح HS Code اهمیت زیادی در تعیین حقوق ورودی دارد. خدمات مشاوره بازرگانی میتواند در بررسی مشخصات کالا، اسناد خرید و الزامات مرتبط با ردیف تعرفه به تصمیمگیری دقیقتر کمک کند.
چگونه HS Code کالای وارداتی از چین را پیدا کنیم؟
برای تعیین کد درست، باید نوع کالا، جنس، کاربرد، مشخصات فنی، روش عملکرد و در بعضی موارد اجزای تشکیلدهنده آن بررسی شود. نام تجاری یا عنوانی که فروشنده چینی در پیشفاکتور نوشته، بهتنهایی برای تعیین ردیف تعرفه کافی نیست. در مواردی که مشخصات فنی کالا در پیشفاکتور شفاف نیست و نیاز به پیگیری مستقیم با تأمینکننده یا بازرسی نمونه دارد، دفتر کار اشتراکی در چین میتواند این بخش از فرایند را برای تیم واردکننده پوشش دهد.
اگر کالا چند مدل یا کاربرد متفاوت دارد، بهتر است هر مدل با مشخصات خودش بررسی شود. استفاده از یک کد عمومی برای کالاهای متفاوت میتواند باعث برآورد اشتباه حقوق ورودی یا ایجاد مشکل هنگام اظهار کالا شود.
ارزش گمرکی کالا چگونه محاسبه میشود؟
مبنای محاسبه فقط قیمت درجشده در فاکتور نیست. در حالت معمول، ارزش گمرکی بر اساس ارزش کالا و هزینههای مرتبط تا محل ورود، از جمله هزینه حمل و بیمه، تعیین میشود. به این مبنا معمولاً ارزش CIF گفته میشود و در نتیجه تعرفه واردات کالا از چین باید بر پایه ارزش گمرکی بررسی شود، نه فقط مبلغ پرداختی به فروشنده.
مثلاً اگر ارزش کالا ۱۰ هزار دلار باشد و حمل و بیمه ۱۲۰۰ دلار هزینه داشته باشد، ارزش اولیه برای محاسبات گمرکی ۱۱ هزار و ۲۰۰ دلار خواهد بود؛ البته ارزش نهایی مورد پذیرش گمرک تابع اسناد و ضوابط ارزشگذاری است.
فرمول محاسبه تعرفه واردات از چین چیست؟
برای یک برآورد ساده میتوان مراحل را اینطور دید:
ارزش گمرکی × نرخ حقوق گمرکی = حقوق گمرکی
ارزش گمرکی × نرخ سود بازرگانی = سود بازرگانی
حقوق گمرکی + سود بازرگانی = حقوق ورودی
در مرحله بعد، مالیات بر ارزش افزوده و سایر وجوه قانونی، در صورت شمول، جداگانه محاسبه میشوند. بنابراین محاسبه تعرفه واردات از چین فقط یک ضرب ساده روی قیمت خرید کالا نیست و چند مرحله دارد.
مالیات بر ارزش افزوده واردات چگونه محاسبه میشود؟
مالیات بر ارزش افزوده واردات با حقوق ورودی یکی نیست. مبنای محاسبه آن، ارزش گمرکی بهعلاوه حقوق ورودی (حقوق گمرکی + سود بازرگانی) است.
نرخ عمومی این مالیات در سال ۱۴۰۵ برابر ۱۰ درصد است، اما برای برخی کالاها طبق بخشنامههای گمرک تا ۱۱ و 12 درصد نیز محاسبه میشود. این مالیات همیشه علاوه بر حقوق ورودی است، نه جایگزین آن، و نرخ دقیق هر کالا باید جداگانه استعلام شود.
یک مثال از محاسبه تعرفه واردات از چین
فرض کنیم یک واردکننده کالایی را به ارزش ۱۰ هزار دلار از چین خریداری کرده و هزینه حمل و بیمه آن تا ایران ۱۲۰۰ دلار است. ارزش گمرکی در این مثال ۱۱ هزار و ۲۰۰ دلار در نظر گرفته میشود.
حالا فرض کنیم نرخ حقوق گمرکی و سود بازرگانی آن ردیف تعرفه، در مجموع ۲۰ درصد باشد. در این حالت:
۱۱٬۲۰۰ × ۲۰٪ = ۲٬۲۴۰ دلار حقوق ورودی
این مثال فقط برای توضیح روش محاسبه تعرفه واردات از چین است و نرخ ۲۰ درصد را نمیتوان برای همه کالاهای وارداتی از چین تعمیم داد. پس از آن، مالیات بر ارزش افزوده و هزینههای دیگری که طبق مقررات به کالا تعلق میگیرند، باید جداگانه بررسی شوند.
در سال ۱۴۰۵ نرخ تعرفه واردات از چین چقدر است؟
برای سال ۱۴۰۵ نمیتوان یک نرخ واحد برای همه کالاهای وارداتی از چین اعلام کرد. نرخ حقوق ورودی بر اساس ردیف تعرفه و نوع کالا تعیین میشود و جدول تعرفه و احکام بودجه همان سال باید مبنا قرار گیرد. در جدول تعرفه ۱۴۰۵ نیز نرخهای حقوق گمرکی و سود بازرگانی برای ردیفهای تعرفه مختلف اعلام شدهاند.
در سال ۱۴۰۵ نیز نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی برای سایر کالاها بر اساس متوسط نرخ ارز معاملات مرکز مبادله در بهمن ۱۴۰۴ تعیین شده است. بنابراین برای تبدیل مبلغ ارزی به ریال، نباید نرخ بازار آزاد را بهعنوان نرخ محاسبات گمرکی در نظر گرفت.
نرخ ارز برای محاسبه حقوق ورودی چگونه تعیین میشود؟
حتی اگر قیمت کالا و نرخ حقوق ورودی را بدانید، برای رسیدن به مبلغ ریالی باید نرخ ارز مورد استفاده در محاسبات گمرکی را بدانید. این نرخ الزاماً همان نرخی نیست که واردکننده برای خرید ارز یا پرداخت به فروشنده استفاده کرده است.
به همین دلیل، در برآورد هزینه گمرکی واردات از چین باید ارزش ارزی کالا را از نرخ محاسباتی گمرک جدا کرد. نرخ ارز مبنای حقوق ورودی طبق مقررات سالانه ابلاغ میشود و ممکن است برای گروههای خاص کالا احکام متفاوتی وجود داشته باشد.
چه هزینههایی علاوه بر تعرفه واردات باید پرداخت شود؟
تعرفه فقط یکی از اجزای هزینه ورود کالا است. بسته به نوع کالا و شیوه واردات، ممکن است هزینههایی مانند مالیات بر ارزش افزوده، عوارض قانونی، هزینه خدمات گمرکی، انبارداری، بازرسی، ترخیص و حمل داخلی نیز وجود داشته باشد. تعرفه تنها یکی از هزینههای ورود کالا است و هزینههایی مانند انبارداری، بازرسی، ترخیص و حمل داخلی نیز ممکن است وجود داشته باشد.
برای محاسبه دقیق هزینه واردات از چین چه اطلاعاتی لازم است؟
قبل از اینکه عدد نهایی را محاسبه کنید، حداقل این اطلاعات را آماده داشته باشید:
- مشخصات دقیق کالا
- HS Code یا ردیف تعرفه
- ارزش کالا در فاکتور
- هزینه حمل
- هزینه بیمه، در صورت وجود
- کشور مبدأ
- مقدار و تعداد کالا
- نرخ حقوق گمرکی
- سود بازرگانی
- نرخ ارز مبنای گمرک
- وضعیت مالیات بر ارزش افزوده
- عوارض یا مقررات خاص کالا
هرچه اطلاعات کالا دقیقتر باشد، برآورد تعرفه واردات از چین نیز قابل اتکاتر خواهد بود. برای تعرفه واردات کالا از چین نیز همین اطلاعات پایه لازم است.
اشتباهات رایج در محاسبه تعرفه واردات از چین
برای جلوگیری از اختلاف بین هزینه برآوردشده و هزینه نهایی ترخیص، بهتر است این اشتباهات رایج را در محاسبه تعرفه در نظر بگیرید:
- محاسبه بر اساس قیمت خرید بهتنهایی: هزینه حمل و بیمه نیز میتواند در ارزش گمرکی اثر داشته باشد.
- استفاده از یک نرخ ثابت برای همه کالاها: نرخ سود بازرگانی و حقوق ورودی به ردیف تعرفه کالا وابسته است.
- یکی دانستن حقوق ورودی با کل هزینه ترخیص: مالیات، عوارض و هزینههای خدماتی ممکن است جداگانه به هزینه نهایی اضافه شوند.
- انتخاب نادرست HS Code: تعیین کد صرفاً بر اساس نام کالا یا پیشنهاد فروشنده، بدون بررسی مشخصات فنی، میتواند محاسبه را از ابتدا اشتباه کند و باعث اختلاف بین برآورد اولیه و هزینه نهایی هنگام اظهار شود.
چگونه قبل از خرید از چین هزینه گمرکی کالا را برآورد کنیم؟
برای برآورد هزینه گمرکی پیش از خرید، ابتدا مشخصات کالا و ردیف تعرفه را تعیین کنید. سپس ارزش کالا، هزینه حمل و بیمه و نرخهای قابل اعمال سال جاری را بر اساس ارزش گمرکی محاسبه کنید.
تسهیل واردات از چین میتواند به بررسی مسیر تأمین، اسناد و هزینههای واردات پیش از نهایی شدن خرید کمک کند. همچنین در معاملاتی که به اطمینان از تعهدات مالی و تجاری طرفین نیاز دارند، خدمات ضمانتنامههای تجاری را میتوان جدا از محاسبات گمرکی بررسی کرد.
جمعبندی؛ تعرفه واردات کالا از چین چگونه محاسبه میشود؟
برای برآورد دقیق، ابتدا HS Code و ارزش گمرکی کالا شامل هزینههای قابل قبول حمل و بیمه مشخص میشود. سپس حقوق گمرکی، سود بازرگانی و در صورت شمول، مالیات بر ارزش افزوده و سایر وجوه قانونی محاسبه میشوند.
بنابراین محاسبه تعرفه واردات از چین یک نرخ ثابت ندارد و به نوع کالا، ردیف تعرفه، ارزش گمرکی و مقررات سال مربوطه بستگی دارد. برای نتیجه دقیقتر، محاسبات باید بر اساس اسناد واقعی معامله و مقررات جاری انجام شود.
